Knurów: Uroczystość odsłonięcia pomnika św. Barbary

0
391

Poniedziałek, 29 czerwca 2020 roku był wyjątkowym dniem dla mieszkańców Knurowa z uwagi na odsłonięcie figury św. Barbary Patronki Miasta Knurów i wmurowanie kapsuły czasu u jej stóp.

Data uroczystości odsłonięcia pomnika św. Barbary została wybrana z rozmysłem, bo tego dnia rokrocznie są obchodzone imieniny Świętych Apostołów Piotra i Pawła patronów kopalni „Knurów-Szczygłowice”.

Po uroczystej Mszy Świętej w intencji Braci Górniczej, ich rodzin oraz pracowników kopalni Knurów-Szczygłowice – o godz. 11:00 – nastąpił przemarsz w asyście orkiestry KWK „Knurów” pod batutą Mariusza Kowalczyka, pocztów sztandarowych oraz oficjeli i mieszkańców miasta pod pomnik św. Barbary.

Patronka Knurowa została świeżo zamontowana na skwerze miejskim u zbiegu ulic Kopalnianej i Dworcowej, naprzeciw budynku dyrekcji KWK Knurów-Szczygłowice i w sąsiedztwie Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. św. Cyryla i Metodego oraz w niewielkiej odległości od Szpitala Miejskiego i Urzędu Miasta.

Stoi piękna i smukła na miejscu pomnika poświęconego od lat 90. XX wieku pamięci górników tragicznie zmarłych na stanowiskach pracy, Rozebrany pomnik, wcześniej od 1982 roku upamiętniał Armię Czerwoną.

W uroczystości udział wzięli m. im. Prezydent Miasta Adam Rams wraz z Zarządem, Przewodniczący Rady Miasta Tomasz Rzepa wraz z radnymi, Starosta Powiatu Gliwickiego Waldemar Dombek, Dziekan dekanatu Knurów ks. Grzegorz Kusze wraz z duchowieństwem,  Zastępca Prezesa Zarządu JSW S.A.  ds. Technicznych i Operacyjnych Artur Dyczko, Dyrektor KWK Knurów-Szczygłowice Jarosław Twardokęsa wraz z Dyrekcją Kopalni , załogą oraz przedstawicielami związków zawodowych, były Dyrektor KWK Knurów -Szczygłowice Roland Bobka, dzięki któremu koła szybu FOCH trafiły do miasta i w efekcie znalazły się na pomniku, autor rzeźby św. Barbary Prof. Krzysztof Nitsch, wykonawca robót budowlanych na czele z Prezesem firmy Drogomax  Michał Sieńków, Generalny projektant zagospodarowania terenu wokół pomnika Ewa Przybył-Zboińska,  oraz (pozostali goście): przedstawiciele instytucji publicznych, firm i zakładów pracy, pracownicy oświaty, organizacje pozarządowe, przedstawiciele mediów, mieszkańcy Knurowa, a także Joanna Świdrak i Kacper Kubik pracownicy Centrum Kultury w Knurowie, którzy się wyróżniali na tle zgromadzonych, bo przyodziani byli w stroje ludowe, śląskie. A to dlatego, że brali czynny udział w ceremonii odsłonięcia Patronki Miasta.

Na ceremonii otwarcia, Orkiestra Dęta KWK Knurów pod kierunkiem Mariusza Kowalczyka odegrała hymn państwowy czyli Mazurek Dąbrowskiego, a poczty sztandarowe prezentowały sztandary.

Ponadto przy rzeźbie na każdym z rogów cokołu pomnika stali górnicy (łącznie 4 osoby).

Ceremonię odsłonięcia pomnika św. Barbary dokonał Prezydent Miasta Adam Rams, Przewodniczący Rady Miasta Tomasz Rzepa oraz Sekretarz Miasta Piotr Dudło.

Na wstępie Prezydent Miasta Adam Rams zabrał głos. Następnie z rąk pani Asi Świdrak pan Tomasz Rzepa Przewodniczący Rady Miasta otrzymał Pamiątkowy Akt, który następnie odczytał i wręczył panu Piotrowi Dudło Sekretarzowi Miasta, aby przystawił pieczęć na dokumencie. Po chwili Kacper Kubik podaje kapsułę czasu i pomaga Sekretarzowi umieścić w niej całą zawartość.

Prowadzący –  Krzysztof Stryczek –  informuje wszystkich zgromadzonych przy Patronce Miasta, co znajdzie się w środku kapsuły (Pamiątkowy Akt odsłonięcia pomnika, miniatura herbu miasta i cyfrowy nośnik pamięci z zapisanym Albumem o mieście oraz archiwalnymi numerami Tygodnika Przegląd Lokalny).

Po zakręceniu kapsuły pracownicy Centrum Kultury biorą kapsułę i wracają na centralny punkt pod pomnikiem, ustawiają się w środku pomiędzy Prezydentem i Przewodniczącym. Cała czwórka stoi twarzą do publiczności, następuje publiczna prezentacja kapsuły oraz czas na pamiątkowe zdjęcie.

Potem J.Świdrak wraz z K.Kubikiem podchodzą uroczystym krokiem do przygotowanego otworu u stóp pomnika i umieszczają kapsułę w środku.

Natomiast jej wmurowania dokonali Prezydent Knurowa Adam Rams i Przewodniczący Rady Miasta Tomasz Rzepa oraz Sekretarz Miasta Piotr Dudło. W czasie wmurowania kapsuły brzmiały werble Orkiestry knurowskiej. Poza tym z wielkim zaciekawieniem, dumą i łezką w oku wszystkiemu przyglądali się autorzy niecodziennego dzieła: pan prof. dr hab. Krzysztof Nitsch i Generalny projektant zagospodarowania terenu wokół pomnika Ewa Przybył-Zboińska.

Po czym następują gratulacje dla włodarzy miasta od Posła na Sejm RP Jarosława Gonciarza, Zastępcy Prezesa Zarządu JSW S.A.  ds. Technicznych i Operacyjnych Artura Dyczko oraz Starosty Powiatu Gliwickiego Waldemara Dombka.

Po zakończeniu hymnu górniczego przychodzi kolei na moment złożenia kwiatów pod Patronką Miasta, przy czym jako pierwsza kwiaty składa delegacja Urzędu Miasta, za nią kolejne delegacje. Poczty sztandarowe prezentują sztandary, a w tle słuchać werble.

Na zakończenie uroczystości Orkiestra KWK Knurów pod dyrygenturą Mariusza Kowalczyka wykonuje nieoficjalny hymn Knurowa.

Myśl o ustanowieniu św. Barbary Patronką Miasta Knurów zrodziła się trzy lata temu w sercach radnych miasta. Towarzyszyło im przekonanie, że wybór św. Barbary byłby usankcjonowaniem powszechnej świadomości mieszkańców Knurowa, że jej kult nie ogranicza się do części miejscowości, ale jest obecny w całym mieście od wielu lat.

Jako patronka ludzi ciężkiej pracy jest nierozerwalnie związana z tradycją górniczą, jednak krąg oddziaływania św. Barbary zdecydowanie wykracza poza obręb   kopalni i jej pracowników. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że św. Barbara jednoczy całe miasto.

Pierwszym krokiem, by rzeczywiście św. Barbara mogła zostać Patronką Knurowa było przyjęcie treści Uchwały w dniu 19.04.2017 roku przez radnych na Sesji Rady Miasta. Uchwała została przyjęta jednogłośnie i tym samym stała się Uchwałą historyczną ponieważ jest jedyną do tej pory, gdzie inicjatorami uchwały są wszyscy radni .Następnie dokument trafił na ręce Arcybiskupa Katowickiego Wiktora Skworc, który po wcześniejszej aprobacie wyboru św. Barbary jako patronki Miasta Knurów –  wystosował prośbę do Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów o zatwierdzenie wyboru Świętej. Ostatecznie Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów w imieniu Papieża Franciszka zatwierdziła w dniu 17.10.2017 roku wybór św. Barbary jako patronki Knurowa.

Akt Ustanowienia św. Barbarę Patronką Miasta Knurowa został oficjalnie przekazany przez Arcybiskupa Metropolity Katowickiego Wiktora Skworca na ręce Prezydenta Miasta Knurów Adamowi Ramsowi podczas uroczystości w knurowskim ratuszu. Odtąd św. Barbara swym niebieskim płaszczem będzie otaczać nie tylko całe miasto, ale i wszystkich jego mieszkańców.

Autorem Patronki Miasta Knurowa jest pan prof. dr hab. Krzysztof Nitsch – wybitny, znany i uznany w kraju i za granicą  artysta rzeźbiarz i medalier oraz  nauczyciel  akademicki Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych im. J.  Matejki  w  Krakowie.

Jest nierozerwalnie związany z dwoma  miastami: Krakowem i Gliwicami. Z miastami,  gdzie na przemian mieszka i tworzy, a także kształci kolejne pokolenia studentów. W 2009 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Gliwic.

Wykonuje rzeźby pomnikowe, małe formy rzeźbiarskie i medale. Laureat wielu nagród i wyróżnień artystycznych, w tym Srebrnego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Ważniejsze realizacje pana prof. dr hab. Krzysztof Nitsch: 1) Pomnik Pamięci Ostrzeszowskich Harcerzy w Ostrzeszowie, 2) 1984 rzeźby plenerowe zrealizowane podczas międzynarodowego sympozjum w Jugosławii, 3) 1985 łańcuchy rektorskie dla Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, 4) 1984 rzeźba fontanna Żywy Obraz przy Muzeum Miejskim w Gliwicach, 5) 1997 Pomnik Gliwiczanom Ofiarom Wojen i Totalitaryzmów, Gliwice, 6) 2001 medalion i medal bity dla miasta Dessau, Niemcy, 7) 2001 Złote Berło – najwyższa nagroda w dziedzinie kultury przyznawana przez Fundację Kultury Polskiej, Ołtarz Krzew w Bazylice w krakowskich Łagiewnikach, współpraca z architektem Witoldem Cęckiewiczem, Kraków, 8) 2002 pomnik Gabriela Narutowicza w Szwajcarii, 9) 2009 rzeźba Ku słońcu I, Gliwice, 10) 2010 rzeźba Ku słońcu II, Gliwice, 11) 2012 rzeźba z cyklu Nasza Ojczyzna dla Śląskiego Ogrodu Botanicznego, Mikołów, 12) 2014 statuetka dla MSZ Nagroda Solidarności, Warszawa, 2014.

Święta Barbara otrzymała za sprawą gliwickiego artysty, profesora Krzysztofa Nitsch wymierny, namacalny obraz w postaci prawie 8 metrowego pomnika ważącego ponad 5 ton.

Podstawą są stuletnie koła z szybu Foch kopalni Knurów, o wysokości trzy i pół metra, w które wkomponowana jest dumna postać św. Barbary. W jednej ręce trzymająca kielich z hostią w drugiej zaś miecz, a na głowie ma koronę ze śląskim herbem.

Niewykluczone, że to jedyne dzieło tej klasy na świecie łączące postać świętej z symboliką górniczą – kopalniane koła.

Sam pomnik ważny jest dla autora dzieła, także  „miejsca, czasu i ludzi”, na dodatek moment odsłonięcia rzeźby przejdzie do historii Górnego Śląska.

Na 4 grudnia 2020 roku – na Barbórkę – zaplanowano poświęcenie Pomnika Patronki Miasta.

Relacja: Agnieszka Łyko

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here