Knurów: Relacja z wycieczki rowerowej – 3 maja

0
342

W dniu 3 maja 2022 odbyła się wycieczka rowerowa zorganizowana przez Sekcję Rowerową Koła PTTK TRION w Knurowie. Brało w niej udział 11 osób. Celem wycieczki było poznanie najbliższej okolicy, ciekawych krajoznawczo miejsc na terenie sołectw: Żernica, Nieborowice i Smolnica.

Na trasę wyruszono o godz. 14:00 z parkingu przy ul Górniczej w Żernicy. Przejechano do Nieborowic, gdzie uzyskaliśmy pierwsze potwierdzenie terenowe naszej wycieczki. Dalsza trasa naszej wycieczki przebiegała ul Główną Sosnową i Spacerową do dolinki potoku Żernickiego by w dniu święta narodowego odwiedzić miejsce pamięci poświęcone ofiarom obozu przejściowego w Nieborowicach.

W pierwszych dniach września 1939 r w obozie tym zginęło kilkunastu polskich działaczy politycznych i obrońców polskiej części Górnego Śląska, miedzy innymi broniący Knurowa powstańcy Teofil Biela z Czuchowa i Ryszard Michalski, ks. Władysław Robota proboszcz Gierałtowic, kpt. WP z Rybnika.

Leśną drogą dojechaliśmy do ul Zalesie , a następnie duktami leśnymi „Leśną” i „Za szlabanem” do interesującego miejsca przy drodze „Na krzyżyk”, który według informacji kolegi Damiana i Norberta upamiętnia miejsce zamordowania przez kłusowników leśniczego. Obecnie na tablicy na kamiennym cokole stalowego krzyża widnieje napis Darz Bór K.Ł. Żbik co wskazuje ze miejsce to upamiętnili myśliwi Koła Łowieckiego z Zabrza.

Powracamy do drogi „Za szlabanem”, którą

dojeżdżamy do drogi powiatowej Leboszowice – Smolnica, którą przekraczany. Zatrzymujemy się na krótko w miejscu zwanym Szwedownikiem, gdzie wg legendy istniała osada założona przez dezerterów armii szwedzkiej w czasie wojny trzydziestoletniej. Legenda opowiadała o tym jak to część rozbitych oddziałów szwedzkich lub jakmówią inni, dezerterzy tych wojsk założyli w okolicznych lasach osadę – przysiółek, który z czasem powiększył się do małej wioski. Mieszkańcy Leboszowic i Smolnicy nazywali tę osadę Szwedownikiem. Nigdy nie doszło do asymilacji przybyszów za morza z ludnością śląską a przez setki lat mogło dojść do degradacji pokoleniowej potomków szwedzkich żołnierzy i markietanek, inna legenda mówi, że pewnej nocy wszyscy mieszkańcy Szwedownika odeszli pozostawiając opuszczone domy i kościółek. Bardziej makabryczne jest podanie o zatruciu studni szwedzkim osadnikom, co doprowadziło do ich śmierci, a mieszkańcy sąsiednich wsi bezkarnie mogli splądrować i okraść ich gospodarstwa. Wytrawny poszukiwacz przeszłości odnajdzie jeszcze zagłębienia terenu po fundamentach domów, stodół, a nawet jak mniemam kościoła, wokół którego rosły dęby i lipy a pod nimi okrywa ziemię barwinek, co może świadczyć że w tym miejscu mógł być cmentarz i mogą być pochowani szwedzcy przybysze wraz ze swoją tajemniczą historią.

Podążając dalej drogą leśna „Zakazany chodnik” i ścieżką przyrodniczą dojeżdżamy do Smolnicy, gdzie uzyskujemy drugie potwierdzenie przejazdu trasy i oglądamy z zewnątrz XVIII wieczny kościół pw. Św Bartłmieja i ul Kościelną dojeżdżamy do Wilczego Gardła. Osiedle zbudowane w latach 1937-41 przez bytomskiego architekta Rudolfa Fischera. Osiedle było przeznaczone do zamieszkania przede wszystkim przez funkcjonariuszy NSDAP, członków SA i SS. 1 kwietnia 1941 roku osiedle stało się samodzielną jednostką administracyjną, a robocza nazwa osiedla SA-Siedlung Eichenkamp została zmieniona na Glaubenstadt (Wierne Miasto), wraz z wydzieleniem obszaru lokacyjnego o powierzchni 63,7353ha. W 1945 roku osiedle nazwano „Wilcze Gardło”. Osiedle zostało zaprojektowane na wzór starogermańskiej wioski. Na osi głównej drogi dojazdowej do osiedla (obecna ul. Traktorzystów) zaprojektowano reprezentacyjny Dom Wspólnoty (Gemeinschaftshaus), pełniący też funkcję budynku bramnego. Za bramą znajdował się rynek (obecny plac Jaśminu), którego pierzeje tworzą budynki wielorodzinne z lokalami usługowymi na parterze. Zamknięciem całego założenia jest budynek szkoły z boiskiem, który otaczają kolejne pierścienie domów jednorodzinnych. Podstawowy typ zabudowy to niewielkie, dwukondygnacyjne domy wolnostojące (rzadziej bliźniacze), sytuowane na działkach o średniej powierzchni około 1300m2. Osiedle nie zostało ostatecznie ukończone według oryginalnych planów.

Z Wilczego Gardła kierujemy się do autostrady A4 i korzystając z jej pasa technicznego dojeżdżamy do Żernicy, gdzie po przejechaniu 20 km

info: Koło PTTK TRION w Knurowie