Na Górnym Śląsku tragiczne losy jego mieszkańców po zakończeniu II Wojny Światowej, dotknęły niemal każdej rodziny.

W obecnej gminie Czerwionka – Leszczyny najdotkliwiej odczuli represje władz stalinowskich, polsko-sowieckich, mieszkańcy Palowic i Dębieńska. W Palowicach, na miejscowym cmentarzu, upamiętniono już wcześniej pomordowanych na Wschodzie okazałą tablicą, na której wymieniono nazwiska tych, którzy z wywózki nie wrócili. Wielka w tym zasługa lokalnego kronikarza Sylwestra Musiolika, który listę ofiar z jego rodzinnej wsi skompletował.

W Dębieńsku już pod koniec ub. wieku Marian Kulik i Krzysztof Kluczniok, aktywni do dzisiaj członkowie Ruchu Autonomii Śląska, rozpoczęli starania o uczczenie pamięci ofiar terroru z lat powojennych, które zaowocowały po kilku latach. Dzięki determinacji udało się od ofiarnych Dębieńszczan uzbierać pieniądze na pamiątkową tablicę z pięknego szwedzkiego marmuru. Dużego wsparcia w tych działaniach udzielał były proboszcz śp. Józef Adamczyk.

19 stycznia 2003 roku ówczesny przewodniczący RAŚ K. Kluczniok tą tablicę odsłonił a poświęcił ją biskup Gerard Bernacki. Wśród uczestników tej podniosłej uroczystości byli m.in. ówcześni parlamentarzyści – senator Bernard Drzęźla /ś.p./ i poseł Alojzy Lysko, prof. Grażyna Szewczyk, przedstawiciele Stowarzyszenia Pamięci Ofiar Tragedii Śląskiej z Knurowa, poczty sztandarowe RAŚ , Związku Górnośląskiego, Braci Górniczej oraz kilku miejscowych straży Pożarnych. Licznie przybyli także członkowie Ruchu z wielu miejscowości.

Od tego pamiętnego wydarzenia corocznie w pięknej wielkodębieńskiej świątyni odprawiane są msze święte w intencji „Pamięci pomordowanych, deportowanych i prześladowanych w latach 1945-1956 Ślązaków” z udziałem członków RAŚ z całego województwa. Tablica w Dębieńsku jest pierwszą w regionie poświęconą Ofiarom Tragedii Górnoślązaków w latach 40 i 50 ubiegłego wieku. Rok 2015 Sejmik Województwa Śląskiego ogłosił „Rokiem Pamięci Ofiar Tragedii Górnośląskiej 1945 roku”. Szkoda, że świadomie ograniczono upamiętnienie tylko do wywózek w głąb byłego ZSRR, pomijając tysiące represjonowanych i pomordowanych przez kolejne 10 lat i setek tysięcy wygnanych z Górnego. Dębieńska tablica oddaje hołd i pamięć Im wszystkim.

Tegoroczne obchody rozpoczęto 19 stycznia w Gliwicach.

Krzysztof Kluczniok – Prezes SPL „Dzwon”
Zdjęcia z 19 stycznia 2003 r.