Czerwionka-Leszczyny. Kontrowersje wokół dekomunizacji

W ramach popieranej przez PiS dekomunizacji Rada Miejska w Czerwionce-Leszczynach uchwałą z 25 sierpnia 2017 r. zmieniła nazwę ulicy Kruczkowskiego na „Księdza Hanuska”. Problem w tym, że według akt z zasobu IPNu był on tajnym współpracownikiem o pseudonimie „Ryba”.

Zmiana nazwy ulicy Kruczkowskiego w praktyce już się dokonała. Stoją już nowe tablice z „ul. Księdza Hanuska”, a Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 7 września 2017 r. opublikował uchwałę rady miejskiej w sprawie zmiany nazwy. Prawnie wszystko zatem jest – jakby się wydawało – w porządku.

Radni byli za, wojewoda opublikował uchwałę, nowe tablice już stoją… a jednak! Zmarły 19 kwietnia 2016 r. ksiądz Feliks Hanusek, który w l. 1980-2000 był proboszczem parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czerwionce, widnieje w opublikowanym dopiero w 2017 roku inwentarzu archiwalnym zasobów IPN…

Akta dot. księdza Feliksa Hanuska (Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, sygnatura IPN Ka 230/8421) rozpoczynają się w 1964 r., kiedy był on wikarym w parafii Świętego Wawrzyńca w Kochanowicach, później zaś w parafii Krzyża Świętego w Siemianowicach. Ten tom akt to tzw. TEOK, czyli teczka ewidencji operacyjnej na księdza. Takie teczki z założenia zakładano każdemu duchownemu. W TEOK nie umieszczano informacji o działalności agenturalnej księży pozyskanych do współpracy przez komunistyczne służby.

Teczka TEOK księdza Hanuska kończy się jednak w roku 1980. Wówczas Hanusek otrzymuje pseudonim „Ryba”. Z pracy „Ryby” w l. 1980-1990 zachowały się dwa tomy akt (sygn. IPN Ka 0062/482 t. 1 oraz IPN Ka 0062/482 t. 2). Noszą one tytuł „Teczka pracy tajnego współpracownika pseudonim „Ryba” dot. Hanusek Feliks, imię ojca: Ludwik, ur. 24-03-1934 r.”. O tym fakcie w Czerwionce nie wiedziano.

Mieszkańcy Czerwionki ulicy Księdza Hanuska nie chcieli. 7 czerwca 2017 r. przeprowadzono konsultacje społeczne. Większość mieszkańców ul. Kruczkowskiego opowiedziała się wówczas za zmianą na ul. Jacka Kruczkowskiego – reżysera i scenarzystę. Radni postanowili jednak, że ulica powinna nosić nazwę „Księdza Hanuska”.

W 1998 r. przyznano księdzu Hanuskowi lokalne wyróżnienie – Karolinkę „za szczególne zasługi dla Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny”. Na emeryturę przeszedł on w roku 2000 i zamieszkał w domu rodzinnym w Radostowicach.

źródło: inwentarz.ipn.gov.pl
przygotował: Roman Cop